7 xu hướng lớn định hình lại bức tranh thị trường nghệ thuật toàn cầu năm nay

"Báo cáo Thị trường Nghệ thuật Toàn cầu Art Basel & UBS 2026" (Art Basel and UBS Global Art Market Report 2026) do Tiến sĩ Clare McAndrew – nhà sáng lập Arts Economics – chắp bút đã chính thức ra mắt. Báo cáo cho thấy thị trường nghệ thuật đang trên đà phục hồi với sự lạc quan đầy thận trọng. Sau hai năm đầy thách thức, thị trường nghệ thuật toàn cầu đã tăng 4% so với cùng kỳ năm trước, đạt quy mô khoảng 59,6 tỷ USD.

Mặc dù sự ảm đạm của phân khúc cao cấp trong năm 2024 từng kéo tụt tổng giá trị thị trường, nhưng đà tăng trưởng của năm 2025 chủ yếu được thúc đẩy bởi sự sôi động trở lại của nghệ thuật cao cấp và sự phục hồi mạnh mẽ từ doanh thu đấu giá công khai. Báo cáo cũng chỉ ra kết quả đấu giá đầy ấn tượng, doanh số bán hàng tại các hội chợ nghệ thuật tăng trưởng và sự cải thiện về bình đẳng giới tại các phòng tranh (gallery). Tuy nhiên, bức tranh tăng trưởng vẫn có sự chênh lệch giữa các khu vực và phân khúc. Thị trường nghệ thuật vẫn phải đối mặt với những bất ổn trong chính sách thương mại do thuế quan của Mỹ gây ra, cùng với áp lực lạm phát toàn cầu. Đáng chú ý, giao dịch trực tuyến – từng là kênh bán hàng mới nổi của các đại lý và nhà đấu giá những năm gần đây – đang cho thấy dấu hiệu hạ nhiệt khi dòng tiền giao dịch đang đổ dồn trở lại các kênh ngoại tuyến (offline).

1. Môi trường vĩ mô tiếp tục tái cân bằng, thị trường nghệ thuật toàn cầu quay lại quỹ đạo tăng trưởng

Doanh số thị trường nghệ thuật toàn cầu tăng 4% so với năm trước, chạm mốc 59,6 tỷ USD. Đây là sự chuyển mình đáng mừng sau hai năm sụt giảm liên tiếp, dù đà phục hồi vẫn ở mức khiêm tốn và tổng giá trị thị trường vẫn thấp hơn mức đỉnh của năm 2022. Tổng doanh thu từ đấu giá công khai và giao dịch tư nhân của các nhà đấu giá tăng 6%, đạt 24,8 tỷ USD; trong khi doanh số toàn cầu của mảng đại lý (dealers) tăng 2%, đạt khoảng 34,8 tỷ USD. Dù thị trường có sự khởi sắc, các yếu tố như thuế quan, bất ổn địa chính trị và chi phí leo thang vẫn tiếp tục gây áp lực lên các giao dịch.

Quang cảnh trưng bày tác phẩm của Issy Wood tại gian hàng phòng tranh VeneKlasen, Hội chợ nghệ thuật Art Basel Qatar 2026.

Quang cảnh trưng bày tác phẩm của Marlene Dumas tại gian hàng phòng tranh David Zwirner, Hội chợ nghệ thuật Art Basel Qatar 2026.

2. Mỹ tiếp tục thống trị thị trường nghệ thuật toàn cầu

Mỹ tiếp tục duy trì vị thế là thị trường nghệ thuật hàng đầu thế giới, chiếm 44% doanh số toàn cầu tính theo giá trị (tăng 1% so với cùng kỳ). Năm 2025, doanh số tại thị trường Mỹ đạt 26 tỷ USD, đánh dấu mức tăng 5% sau hai năm trượt dốc. Mỹ, Anh và Trung Quốc kết hợp lại chiếm 76% doanh số toàn cầu, mức tỷ trọng tương đương năm trước. Vương quốc Anh giữ vững vị trí á quân với thị phần ổn định ở mức 18%, trong khi Trung Quốc đứng thứ ba với 14% thị phần (doanh số chủ yếu được thúc đẩy bởi thị trường đấu giá nội địa của Trung Quốc đại lục). Pháp, với tư cách là thị trường lớn thứ tư toàn cầu và lớn nhất EU, đã tăng 1% thị phần, vươn lên mức 8%.

Quang cảnh trưng bày tác phẩm của Ludovic Nkoth tại phòng tranh Françoise Ghebaly, Hội chợ nghệ thuật Art Basel Miami Beach 2025.

Quang cảnh gian hàng phòng tranh Eric Firestone tại Hội chợ nghệ thuật Art Basel Miami Beach 2025.

3. Các mức giá kỷ lục thúc đẩy thị trường đấu giá, đặc biệt vào nửa cuối năm 2025

Doanh thu đấu giá công khai ghi nhận mức tăng lớn nhất so với cùng kỳ năm trước: tăng 9% lên 20,7 tỷ USD. Động lực chính đến từ hàng loạt mức giá chốt thầu kỷ lục tại phân khúc cao cấp. Mặc dù nghệ thuật đương đại (Contemporary) từng là trụ cột cho sự phục hồi sau đại dịch, nhưng những mức giá chốt thầu "khủng" nhất trong năm 2025 lại thuộc về các tác phẩm ra đời vào đầu và giữa thế kỷ 20. 10 tác phẩm đắt giá nhất đều được bán tại New York, điển hình là bức Portrait of Elisabeth Lederer (1914-1916) của danh họa Gustav Klimt được nhà Sotheby's gõ búa với giá 236 triệu USD (trở thành tác phẩm có giá cao thứ hai trong lịch sử đấu giá). Ngược lại, doanh thu từ các giao dịch tư nhân của các nhà đấu giá lại giảm 5%, đạt mức xấp xỉ 4,2 tỷ USD.

Gustav Klimt, tác phẩm Chân dung Elisabeth Lederer, 1914─1916. Hình ảnh do Sotheby's cung cấp.

4. Tác phẩm của các Bậc thầy Cổ điển (Old Masters) vượt mặt nghệ thuật Siêu đương đại (Ultra-Contemporary)

Năm 2025, xu hướng tái cấu trúc thị trường hướng tới các nghệ sĩ đã khẳng định được tên tuổi và các phân khúc truyền thống trở nên rõ rệt hơn. Mặc dù nghệ thuật Siêu đương đại từng đóng vai trò quan trọng trong đà phục hồi hậu đại dịch, doanh số của các đại lý nghệ thuật Đương đại lại rơi vào tình trạng trì trệ trong năm 2025. Trái lại, các đại lý chuyên về tác phẩm của các Bậc thầy Cổ điển ghi nhận mức tăng trưởng 9%, và tổng doanh số của các đại lý nghệ thuật Hiện đại (Modern) tăng tới 11%. Tâm lý e ngại rủi ro kéo dài đã khiến dòng tiền lớn đổ vào những mảng trưởng thành, an toàn nhất của thị trường, thay vì đầu tư vào các nghệ sĩ mới nổi.

Quang cảnh trưng bày tác phẩm của Pablo Picasso tại Nahmad Contemporary, khu vực "Galleries"*, Hội chợ nghệ thuật Art Basel Paris 2025.

Quang cảnh trưng bày tác phẩm của Amedeo Modigliani tại phòng tranh Pace, khu vực "Galleries", Hội chợ nghệ thuật Art Basel Paris 2025.

5. Giao dịch trực tuyến hạ nhiệt

Doanh thu bán hàng trực tuyến giảm xuống còn 9,2 tỷ USD, mức thấp nhất kể từ năm 2019. Các đại lý báo cáo tỷ trọng doanh số bán qua các kênh kỹ thuật số thuần túy đã giảm đáng kể. Trong khi đó, các phiên đấu giá trực tuyến của các nhà đấu giá chủ yếu chỉ tập trung ở phân khúc giá từ thấp đến trung bình, còn những tác phẩm đắt giá nhất đều được giao dịch tại các phiên đấu giá trực tiếp (live auction).
Với việc các giao dịch trực tiếp ở phân khúc cao cấp lấy lại đà tăng trưởng, thị phần của mảng bán hàng trực tuyến thuần túy đã giảm 3%, xuống còn 15% tổng doanh số thị trường nghệ thuật toàn cầu. Dù đã giảm 10% so với mức đỉnh (25% vào năm 2020), con số này vẫn cao hơn mức 9% của thời điểm trước đại dịch (2019). Bất chấp xu hướng sụt giảm này, online vẫn là kênh then chốt để các nhà bán tiếp cận tệp khách hàng mới và thực hiện các giao dịch ở mức giá phải chăng.

Quang cảnh gian hàng phòng tranh Zero, khu vực "Galleries", Hội chợ nghệ thuật Art Basel tại Basel 2025.

Quang cảnh trưng bày tác phẩm của Arturo Kameya tại phòng tranh Grimm, khu vực "Statements"*, Hội chợ nghệ thuật Art Basel tại Basel 2025.

6. Doanh thu từ các hội chợ nghệ thuật tăng trưởng

Doanh số từ các hội chợ nghệ thuật chiếm 35% tổng doanh thu của các đại lý (tăng 4% so với cùng kỳ năm trước), đạt mức cao nhất kể từ năm 2022. Sự tăng trưởng này đến từ cả các hội chợ quốc tế lẫn nội địa, trong đó các đại lý quy mô tầm trung ghi nhận tỷ lệ doanh số bán hàng tại hội chợ tăng mạnh nhất. Ngoại trừ các đại lý quy mô lớn (có doanh thu trên 10 triệu USD), tỷ trọng doanh số tại hội chợ của tất cả các phân khúc khác đều tăng. Trung bình, doanh thu từ hội chợ nghệ thuật của các đại lý lớn đạt 32%, giảm nhẹ 2% so với cùng kỳ.

Quang cảnh tại Hội chợ nghệ thuật Art Basel Paris 2025.

7. Tỷ lệ đại diện của nghệ sĩ nữ tiếp tục tăng, nhưng khoảng cách vẫn còn tồn tại

Năm 2025, tỷ lệ đại diện của các nghệ sĩ nữ tiếp tục được củng cố, đạt mức cân bằng tại các phòng tranh thuộc thị trường sơ cấp (primary market). Tính trên toàn bộ các đại lý, nữ giới chiếm 45% tổng số nghệ sĩ được đại diện (tăng 4% so với năm ngoái và tăng rất mạnh so với mức 35% của năm 2018).
Những tiến bộ về mặt thương mại diễn ra chậm hơn, nhưng vẫn cho thấy xu hướng tích cực: Xét về giá trị, các nghệ sĩ nữ chiếm 37% doanh số của các đại lý (tăng 2% so với năm trước và cải thiện so với mức 28% của năm 2018). Sự cải thiện này hoàn toàn được dẫn dắt bởi các phòng tranh thuộc thị trường sơ cấp – nơi các nghệ sĩ nữ đóng góp tới 44% tổng doanh thu.

Tác phẩm của Niki de Saint Phalle (chụp chi tiết) được trưng bày bởi phòng tranh Galerie Georges-Philippe et Nathalie Vallois tại khu vực "Galleries", Hội chợ nghệ thuật Art Basel Paris 2025.

Tác phẩm của Ann Silva (chụp chi tiết) được trưng bày bởi phòng tranh Magnin-A tại khu vực "Galleries", Hội chợ nghệ thuật Art Basel Paris 2025.

Nguồn: Art Basel